Οι Μουσικές Συναντήσεις Λαϊκών Πνευστών έχουν καταξιωθεί ως ένας θεσμός μοναδικός στην Ελλάδα. Είναι ο θεσμός που αναγέννησε τα όργανα που διασκέδασαν τους Κυκλαδίτες, χωρίς υπερβολή, για χιλιάδες χρόνια. Θεσμός που, στους τόπους όπου έχει πραγματοποιηθεί, οι νησιώτες θα τον θυμούνται για χρόνια. Θεσμός σχεδιασμένος στην ανθρώπινη κλίμακα, σ’ αντίθεση με την τυποποιημένη μουσική έκφραση που δυστυχώς κυριαρχεί στην εποχή που ζούμε. Kορυφαία υπερτοπικής σημασίας πολιτιστική δράση της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, είναι οι Μουσικές Συναντήσεις Λαϊκών Πνευστών.
Ο θεσμός που ξεκίνησε το 2002 σε κυκλαδικό επίπεδο, με πρωτοβουλία τότε της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κυκλάδων και του Μουσείου Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων Φοίβου Ανωγειανάκη —με επικεφαλής τον καθηγητή Εθνομουσικολογίας Λάμπρο Λιάβα— έχει πλέον πάρει παναιγαιακό χαρακτήρα.
Ήδη, στο πλαίσιο των προηγούμενων συναντήσεων (Κέα, Κύθνος, Νάξος, Μύκονος, Πάρος, Αντίπαρος, Άνδρος, Σύρος και Σαντορίνη), εντοπίστηκαν, καταγράφηκαν και συμμετείχαν οι λαϊκοί οργανοπαίκτες απ’ όλα τα νησιά που παίζουν τα παραδοσιακά πνευστά μουσικά όργανα. Έτσι, στις μέρες μας, η τσαμπούνα, το τουμπάκι και το σουραύλι είναι όργανα αναγεννημένα, με νέα παιδιά να ασχολούνται, να μαθαίνουν, να τραγουδούν και να παίζουν. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα τελευταία χρόνια πάνω από το 1/3 των συμμετεχόντων είναι κάτω των 25 ετών, καθώς αυτές έδωσαν κίνητρα για τη διδασκαλία και διάδοση των λαϊκών πνευστών και γενικότερα των παραδοσιακών οργάνων, στους νέους.
Ανάλογη παγκυκλαδικής εμβέλειας δράση, που σήμερα καλύπτει τα νησιά σε επίπεδο Νοτίου Αιγαίου, ξεκίνησε το 2005 με τους ίδιους διοργανωτές και με πρωτοβουλία του Πολιτιστικού Συλλόγου Φοίνικα Σύρου, απευθυνόμενη ειδικά στους νεαρούς Κυκλαδίτες μουσικούς που ασχολούνται με τα κάθε είδους παραδοσιακά όργανα του τόπου τους. Οι Συναντήσεις Παραδοσιακής Μουσικής Νέων έχουν μέχρι σήμερα πραγματοποιηθεί με μεγάλη συμμετοχή στα νησιά Σύρα, Νάξο, Τήνο, Αμοργό, Σέριφο και Σίφνο.
Όσο οι «Μουσικές Συναντήσεις» διευρύνονταν σε έμψυχο δυναμικό και εμβέλεια, έγιναν η αφορμή για επιστημονική έρευνα, η οποία έχει ώς τις μέρες μας δώσει πλούσιους καρπούς με την εκπόνηση ειδικών επιστημονικών εργασιών (διδακτορικές διατριβές, πτυχιακές εργασίες, δημοσιεύσεις σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, ανακοινώσεις σε διεθνή συνέδρια κ.λπ.). Μέχρι σήμερα, έχει πραγματοποιηθεί συστηματική καταγραφή του μουσικού υλικού που προέκυπτε από τα ποικίλα δρώμενα (ηχογράφηση, κινηματογράφηση, φωτογράφηση και συνεντεύξεις), σε συνεργασία με το Κέντρο Ελληνικής Μουσικής «Φοίβος Ανωγειανάκης» και ομάδα νέων εθνομουσικολόγων (φοιτητές και διδάκτορες πανεπιστημιακών Τμημάτων Μουσικών Σπουδών, τους οποίους συντονίζει ο Λάμπρος Λιάβας).
Οι «Μουσικές Συναντήσεις» έδωσαν παράλληλα το έναυσμα για την οργάνωση από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου ειδικών εθνομουσικολογικών ερευνών με αντικείμενο τη συγκρότηση αρχείων για τις μουσικές των Κυκλάδων κατά νησί και την παραγωγή αντίστοιχων εθνογραφικών ταινιών-ντοκιμαντέρ, αρχής γενομένης από τα νησιά Άνδρο και Νάξο.
Η πλατειά ομήγυρη που δημιουργήθηκε μέσα από τις «Μουσικές Συναντήσεις» συνιστά, πλέον, για τα νησιά μας μια διαρκή και ενεργή πολιτιστική κοινότητα.
Αναγνωρίζοντας, εξάλλου, τη συνεχή και συστηματική προσπάθεια ανάδειξης του μουσικού πλούτου του αιγαιακού χώρου, το Υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με το Τμήμα Πολιτισμού και Αθλητισμού Κυκλάδων της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, έχει προτείνει την ένταξη των λαϊκών πνευστών του Αιγαίου στον κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Unesco.
Διοργανωτής: Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου-Τμήμα Πολιτισμού Αθλητισμού Κυκλάδων
Συνεργάτες: Κέντρο Ελληνικής Μουσικής «Φοίβος Ανωγειανάκης», Πολιτιστικός Σύλλογος Φοίνικα
Επιστημονική υποστήριξη:Τομέας Εθνομουσικολογίας Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ε.Κ.Π.Α.
Χορηγοί: Hellenic SeaWays, Blue Star Ferries, Golden Star Ferries, Sea Jet Lines
Επιμέλεια: Χρηστιάννα Πάπιτση